Teacher leaders als bruggenbouwers

Leraren toerusten om teacher leaders te worden zodat ze een voortrekkersrol kunnen vervullen bij onderwijsinnovatie. 

Het project

Het voorgestelde project speelt zich af in de context van de tweejarige HBO-masteropleiding Leren en Innoveren (MLI) van Interactum. Deze opleiding kent een sterke innovatie-, onderzoeks-, en professionaliseringscomponent die de rode draad vormen in de twee studiejaren. Met de opgedane innovatie- en onderzoeksvaardigheden en de daarbij horende onderzoekende houding en bewustwording en ontwikkeling van de eigen professionele identiteit is het doel van de MLI om leraren te professionaliseren tot teacher leaders die in hun eigen klas en schoolorganisatie een voortrekkersrol vervullen ten aanzien van onderwijsvernieuwingen.

Studenten van de MLI maken als het ware deel uit van ‘twee werelden’ – de masteropleiding en de eigen onderwijsorganisatie – met elk hun eigen doelen en verwachtingen ten aanzien van de student. Tijdens het volgen van de MLI wordt van studenten gevraagd dat zij voortdurend pendelen tussen deze twee werelden. Dit pendelen kan worden beschouwd als een proces van boundary crossing (Akkerman & Bakker, 2011; Engeström, 2001; Miedema & Stam, 2008) tussen theorie en praktijk. De vraag is hoe MLIstudenten en alumni in dit proces te werk gaan en welke factoren hierbij van invloed zijn op de (verdere) professionalisering als teacher leader.

Extra Informatie

Een inventarisatie onder MLI-studenten en -alumni maakt duidelijk dat zij in hun nieuwe rol als teacher leader voor vele uitdagingen staan. Zo noemt een student dat: “[…] door de directeurswisselingen van de laatste twee jaar er geen nieuwe, schoolbrede initiatieven worden beloond. De hoge werkdruk die collega´s ervaren zorgt ervoor dat de algemene sfeer er één is van nu even niet” (persoonlijke communicatie, 2015). Een alumnus noemt dat: “[…] er weinig tot geen masters in onze organisatie werken en de uitdaging is voor mij om toch verder te groeien ook al is er gebrek aan sparringspartners. Ik voel me vaak tussen het team en het MT staan” (persoonlijke communicatie, 2015). Het is de vraag welke factoren maken dat teacher leaders hun rol kunnen vervullen en hoe zij omgaan met spanningsvelden, dilemma’s en mogelijk beperkende factoren in het onderzoeken en innoveren in hun onderwijspraktijk.

Aanpak

Om bovengenoemde vraag te beantwoorden zullen twintig interviews worden gehouden met teacher leaders (MLI studenten en alumni). De interviews gaan over (1) de wijze waarop zij vinden vanuit de opleiding te zijn toegerust voor het vervullen van de rol van teacher leader, (2) de mate waarin zij hierin volgens hen succesvol zijn, (3) hun betrokkenheid en leiderschap bij het initiëren en uitvoeren van praktijkonderzoek in hun schoolorganisatie, (4) de wijze waarop zij daarbij de rol van ‘boundary crosser’/bruggenbouwer tussen theorie en praktijk vervullen, (5) en, tot slot, de uitdagingen en spanningsvelden waarmee zij te maken hebben in teacher leadersrol.

Opbrengsten

Een eerste opbrengst van het onderzoek is een publicatie met de werktitel ‘Teacher leaders als bruggenbouwers tussen theorie en praktijk’. Deze publicatie beschrijft de inzichten die in het onderzoek zijn opgedaan in de wijze waarop teacher leaders hun rol vervullen, maar ook ‘good practices’ van hoe om te gaan met uitdagingen en te groeien in de eigen professionaliteit. Deze publicatie is niet alleen relevant voor (aanstaande) teacher leaders of andere betrokkenen verbonden aan de MLI, maar ook zeer goed bruikbaar voor de (academische) lerarenopleiding basisonderwijs. Een tweede opbrengst betreft de input die het project levert voor mogelijke aanpassingen in de opzet en inhoud van het onderwijsprogramma van de MLI. Een derde opbrengst is een set van ‘cases’ die studenten en alumni in de interviews worden gevraagd te beschrijven. Deze cases zullen in de MLI-opleiding worden ingezet als authentieke probleemschetsen uit de onderwijspraktijk die ingezet worden bij onderwijsactiviteiten die de onderzoekende houding en ontwikkeling van de eigen professionele identiteit van studenten stimuleren. Voor dit doel zullen enkele onderwijsactiviteiten en bijbehorende materialen (zoals ‘vignetten’) ontwikkeld worden. Een vierde opbrengst, tot slot, betreft een tweetal presentaties: een op het VELOV/VELON congres en een op de landelijke MLI-docentendag.

Terug naar overzicht